Toplumsal Cinsiyet

Biyolojik ve fizyolojik özelliklerimizin dışında, sosyal yönden toplumun bize yüklediği roller ve sorumluluklar vardır. Bu, toplum tarafından kadına ve erkeğe ayrı ayrı yüklenen roller toplumsal cinsiyeti oluşturur. Her kültürde farklıdır. Biz Türk toplumunda kadın ve erkek rollerini ve toplumsal cinsiyetin reklamlara nasıl yansıdığını tartışacağız.

Burada hemen küçük bir parantez açmak istiyorum, toplumsal cinsiyet reklamları ve reklam çekiciliklerindeki sex öğesi birbiriyle karıştırılıyor. Magnum ve Biscolata reklamları toplumsal cinsiyete değil, reklam çekiciliklerine örnek olarak gösterilebilir.

Bilindiği üzere Türk toplumunda kadın, evi temizler, yemek yapar, çocuklara bakar, çamaşır yıkar, ütü yapar, kocasının bir dediğini iki etmez, hatta mümkünse çalışmaz, dışarı çıkmaz, kadınlar dışında da kimseyle arkadaşlık etmez. Eğer toplum tarafından verilen bu görevlerin hepsini tam ve eksiksiz yaparsa şayet kocası tarafından sevilir sayılır. Erkek dışarıda çalışır, eve gelince yemeğini önüne hazır ister, kadın çocukların ödevleriyle ilgilenirken de adam ayaklarını uzatıp televizyon izler. Abartıyorsun sen de, devir değişti diyenler varsa açsın televizyon izlesin. İstanbul, İzmir gibi modern sayılan şehirlerde durum biraz daha farklı olabilir ama sadece bu kadar. Maalesef güzel ülkemin diğer şehirlerinde aynı tas aynı hamam, hiçbir değişiklik yok.

Haliyle durum böyleyken, reklamlara yansımaması kaçınılmaz. Birçok reklamda, kadının evi temizlediği ve yemeği hazır ettiği takdirde kocası tarafından yüceltildiğini görüyorum ve sinirlerim bozuluyor. Adam evi temizlese, çocuğun altını değiştirse incileri dökülür sanki.

Mesela Maggi Bulyon reklamında, kadın yemek yaparken adamın bacak bacak üstüne atıp beklemesi, sonra da adam pilavın tadına bakarken kadının mahcup mahcup Sahrap Soysal’a bakış atması, adam pilavı beğenip bir tabak daha isteyince de kadının yüzündeki sevinç beni çileden çıkartıyor. Hayır yani o adam beğense ne olur beğenmese ne olur. Nedir o kendine güvensizlik, sürekli bir ‘evin erkeği’ tarafından takdir edilme ihtiyacı. 

Anadolu Hayat Emeklilik reklamında da açık ve net bir şekilde görüldüğü üzere, erkeklerin tek bir mesleği varsa kadınların 10 tane mesleği var. Daha doğrusu toplumun uygun gördüğü ve kadınların yapmakla yükümlü olduğu görevler diyelim. Tabii bir de bu görevleri yaparken güzel ve bakımlı görünmekle de yükümlüler.

Ben buraya sadece iki örnek reklam koyabildim. Birazcık dikkat ederseniz, sıvı yağ, çocuk bezi, temizlik malzemeleri, mutfak aletleri gibi reklamlarda hedef kitle her zaman kadınlardır. Erkekler sadece takdir eden taraf olarak reklamda bulunmaktadır.

Yayınlandığı site: Aristolog